CT Abdomen - Kijk Als Een Radioloog

Pathologie herkenning

In de vorige onderdelen heb je geoefend met het herkennen van normale anatomie en het systematisch beoordelen van een CT-abdomen. In dit onderdeel pas je die kennis toe op pathologie. Hieronder volgen een paar algemene tips die je bij de beoordeling van een CT abdomen kan gebruiken, gevolgd door twee casussen. De casussen zijn bewust kort gehouden. Belangrijk - Het gaat niet om het stellen van een definitieve diagnose, maar om het oefenen van het herkennen van afwijkingen op CT en het beredeneren van wat je ziet.

Algemene tips voor het herkennen van pathologie:

1. Zoek naar vetinduratie — verhoogde densiteit in normaal hypodens mesenterisch/peritoneaal vet is vaak een teken van een lokaal pathologisch proces. Zoals bijvoorbeeld een ontsteking. Bekijk de regio van de vetinduratie nauwkeurig om te kijken wat de achterliggende oorzaak is.
2. Zoek naar asymmetrie — het lichaam is voor een groot deel symmetrisch, dus vergelijk links met rechts. Vergelijk zowel de organen als de omliggende structuren. Asymmetrie is een rode vlag.
3. Zoek naar vrij vocht of vrij lucht — beide zijn vaak pathologisch en verdienen een verklaring. Vrij lucht in de buik kan duiden op een perforatie van een hol orgaan (bijv. een maagperforatie) en is een zeer belangrijke bevinding. Aanvullende tip: Vrij lucht is vaak het beste zichtbaar in de longsetting.
4. Beoordeel de orgaancontour — een onregelmatige, nodulair of onderbroken contour kan wijzen op pathologie, ongeacht of er een focale laesie zichtbaar is. Bestudeer de regio uitgebreid en probeer het te correleren met eventuele andere afwijkingen. 
5. Let op afwijkende densiteiten — een structuur die afwijkt van de verwachte HU-waarde verdient aandacht. Een te hoge of te lage densiteit in een orgaan of vat kan duiden op een pathologisch proces. Bestudeer de structuur ook in de andere contrastfase, indien er een meerfasen-CT-scan gemaakt is.
6. Volg buisvormige structuren — galwegen, ureters en darmwand zijn buisvormig. Dilatatie, wandverdikking, kaliberwisseling of abrupte onderbreking kan duiden op obstructie en/of lokaal pathologisch proces (bijv. een hydronefrose/Hydro-ureter o.b.v. een obstruerende uretersteen).

Casus 1. 

Klinische gegevens
Man, 62 jaar. Toenemende pijn in de rechter onderbuik sinds gisteren, lichte koorts (38,2°C) en misselijkheid. Laboratoriumonderzoek toont een licht verhoogd CRP en leukocytose. 
Vraag 5a
De behandeld arts vraagt een CT-abdomen aan. Welke fase(n) zou jij kiezen voor deze klinische vraagstelling en waarom?

Bekijk nu eerst de CT-beelden en beantwoord vervolgens de twee vragen.

Vraag 5b
Beschrijf wat je ziet op de CT. Welke structuur trekt je aandacht en wat valt je op aan de directe omgeving? 

Vraag 5c
Bekijk de beelden nogmaals zorgvuldig en in zijn geheel. Zie je naast de bevindingen uit vraag 2 nog andere afwijkingen? Beschrijf wat je ziet en wat dit betekent voor je uiteindelijke diagnose.

Schrijf je antwoorden op voordat je doorgaat naar de volgende case (op de volgende pagina zullen antwoorden gegeven worden).

Antwoorden: zie volgende pagina.